موضوع : تغذیه و سلامت
چه کسانی دچار بیماری ام.اس میشوند؟
چه کسانی دچار بیماری ام.اس میشوند؟
عموماً دو گروه از اشخاص دچار بیماری ام.اس میشوند:
الف – گروه نخست افرادی هستند فوقالعاده حساس، زودرنج و عصبی و با کمترین ناملایمات از حالت عادی خارج شده و تعادل خود را از دست میدهند. یکی از عمدهترین علتهای این بیماری، عصبی شدن افراد است که مهمترین دلیل آن در واقع کمبود مواد غذایی یا مواد معدنی و ویتامینها در بدن و همچنین مواد زائد در سلولها و بافتها است. هرگاه شخص از نظر فیزیولوژی دچال اختلال شود، از نظر سیستم عصبی نیز دچار ناراحتی روحی و روانی خواهد شد و با کمترین برخوردی، عکسالعمل نشان خواهد داد.وقتی که تعادل املاح معدنی در بدن به هم میخورد، انسان با کمترین برخوردی عصبی میشود و همچنین کار غدد درونریز در بدن مختل میشود. همین امر موجب میشود که ترشحات طبیعی معده مختل و اسید معده به اندازه دوبرابر حد طبیعی شود.روزانه معده یک انسان بالغ حدود دو لیتر اسید کلریدریک ترشح میکند که در هضم غذا نقش اصلی را ایفا میکند. وقتی فردی عصبی میشود، این مقدار اسید به دو برابر حجم واقعی و طبیعی خود میرسد که در واقع روزانه چهار لیتر اسید معده که فوقالعاده قوی است، ترشح میشود. اختلال در غدد درونریز موجب میشود که سیستم داخلی بدن به هم ریزد و انسان از حالت تعادلی روحی و روانی خارج شود. پس میتوان نتیجه گرفت بهترین راهکار درمانی که در زمینه پیشگیری از بیماری ام.اس نیز برای این گروه مؤثر خواهد بود، پرهیز از بروز تنش در مناسبات بینفردی و سعی در کنترل احساسات و عواطف شخصی است افراد زودرنج و حساس باید تلاش کنند تا تفسیر خود را از موقعیتهای اجتماعی بهگونهای تغییر دهند تا کمترین فشار روانی بر آنان وارد شود.
ب – گروه دوم شامل افرادی است که از نظر ژنتیکی دارای طبع سردی هستند و مدام از غذاهای سرد (غذاهایی با PH اسیدی) به حد وفور استفاده میکنند و علاقه زیادی به خوردن ترشی، سرکه، تمر هندی، ماست، قرهقروت و امثال آن دارند. افرادی که دارای چنین طبعی هستند، اگر در مورد غذای مصرفی روزانه خود دقیق نباشند، بیشتر در معرض بیماری ام.اس قرار میگیرند.عموماً در بیماران مبتلا به ام.اس، PH خون گرایش به حالت اسیدی دارد و اگر این حالت بر اثر نوع تغذیه تکرار شود، بیمار در معرض حملات مداوم قرار خواهد گرفت و حال بیمار به مرور رو به وخامت خواهد رفت. جالب توجه اینکه این نوع بیماران علاقه وافری به مصرف غذاهای دارای حالت اسیدوز نشان میدهند، مانند: ماست، بستنی، ترشی، تمر هندی، ماهی و امثال آن. اینگونه بیماران باید از مصرف غذاهای اسیدی دوری جویند تا بدین وسیله از پیشرفت بیماری جلوگیری به عمل آورند. برای پیشگیری از این بیماری در سایر افراد نیز میتوان مصرف متعادل مواد غذایی بهویژه اجتناب از مواد غذایی اسیدی را توصیه کرد.
حجامت، مشت و مال، طب سوزنی!
حجامت، مشت و مال، طب سوزنی!
در ایران باستان حجامت و مشت و مال به جای طب سوزنی به کار میرفته است و اطبا از فرو بردن سوزنهای آلوده در بدن خودداری میکردند.
اصل طب سوزنی از آنجا گرفته شد که در عصر قبل از تاریخ متفکران متوجه شدند که وقتی سربازی در میان جنگ مورد اصابت سنگ یا چاقو و شمشیر قرار میگیرد و زخمی برمیدارد به علت همین زخم بسیاری از بیماریهای او بهبود می یابد. این کشف بزرگ به آنها آموخت که با فرو بردن سوزن و تیغ زدن میتوان برخی از امراض را شفا بخشید و به همین علت ۲۶۰۰ سال قبل از میلاد مسیح سوزنهای فلزی و شاخهای حجامت و چین و ایران وارد اصول مداوا گردید.
پزشکان جدید فلسفه حجامت را گرفتن خون و جلوگیری از فشار زیاد میدانند در صورتی که حقیقت چیز دیگری بوده و کاملا با طب سوزنی ارتباط و شباهت داشت.
چینی ها در بدن انسان ۶۰۰ نقطه اسرار آمیز پیدا کرده بودند و اطبای سنتی ایران نیزنقاط مختلفی از بدن را برای حجامت پیدا کرده و هر ناحیه را برای معالجه یک مرض مخصوص حجامت میکردندو این روش که در ایران قبل از اسلام معمول بود، پس از ظهور اسلام همچنان برقرار ماند و و قسمتی از دستورات آن وارد کتب مذهبی گردید و ما امروز میتوانیم قسمتی از آنرا در کتاب طب الرضا که منسوب به امام رضا (ع) را مطالعه کنیم.
علاوه بر حجامت مشت و مال گردن و ماساژ اطراف این حفره (نقره) جهت درمان سردرد هم مفید بوده ، و حجامت احذعین ناراحتیهای چشم و صورت را درمان میکندو به جریان خون در عضلات سر آرامش میبخشد.
احذعین دورگی هستند که در پشت گردن به چپ و راست کشیده شده اند، برای درمان جوشهای دهان و لثه، حجامت را در زیر چانه و انجام میدادند، حجامت در محل معروف به حجامتگاه که در بین دو کتف در پشت قرار دارد برای نجات انسان از خفقان و تنگی نفس و التهاب بود، مخصوصا التهابی که نتیجه امتلا معده و زیادی حرارت بدن باشد.
حجامت بر روی ساق پاها برای عوارض امعا و دردهای کلیه و اختلال مثانه و رحم و خونریزی رحمی زیاد توصیه و تجویز میشد این نوع حجامت برای درمان کورکها و دملهای جلدی هم نافع بود.
طب سوزنی چیست؟
طب سوزنی چیست؟
طب سوزنی یا اکوپانکچر (Acupuncture) که به زبان چینی به آن جن جیو (Zhen Jiu) گفته می شود روشی است که با فروکردن سوزن های بسیار نازک به نقاط خاصی از بدن باعث تسکین درد و یا درمان مشکل خاصی از بیمار می شود. براساس تئوری طب سوزنی، این نقاط خاص بر روی مریدین هایی (Meridians) قرار دارند که یک نوع انرژی حیاتی به نام “چی” (qi) در آنها جریان دارند.گرچه از اواخر قرن بیستم میلادی بر روی طب سوزنی تحقیقات علمی زیادی صورت گرفته است اما هنوز نحوه اثر آن به درستی مشخص نشده است و بحث های زیادی در مورد آن بین دانشمندان در جریان است. گزارش هایی که از طرف سازمان بهداشت جهانی، مرکز ملی طب مکمل آمریکا و انجمن پزشکی ایالات متحده آمریکا اعلان شده است همگی از مؤثر بودن طب سوزنی در درمان بسیاری از بیماریها حکایت می کنند. یک توافق کلی بین دانشمندان وجود دارد که همگی آنها معتقدند که طب سوزنی اگر از طرف یک متخصص طب سوزنی انجام شود و سوزنهای استریل مورد استفاده قرار گیرند روش بی خطری در درمان بعضی از بیماریها میباشد.
تاریخچه استفاده از طب سوزنی در کشور چین به عصر حجر باز می گردد که در آن زمان از سنگهایی نوک تیز به نام “بیان شی” (Bian shi) استفاده می شد. سوزن های سنگی طب سوزنی مربوط به پنج هزار سال پیش توسط باستان شناسان در کشور چین کشف شده است.
اولین کتاب چینی که در آن در مورد طب سوزنی بحث شده است کتاب “طب داخلی کلاسیک امپراطور زرد” میباشد که در حدود۲۳۰۰ سال پیش نوشته شده است. در این کتاب از انواع سوزن های فلزی، مریدین ها و نقاط خاص بر روی آنها،انواع روش های فروکردن سوزن در بدن وانواع مختلف بیماریهایی که می توان با استفاده از طب سوزنی آنها را درمان نمود بحث شده است.
در طب غربی، هم تشخیص و هم درمان معمولاً براساس تنها یک قسمت از بدن انجام می پذیرد. برای مثال، بعد از تشخیص یک شکستگی استخوان، درمان آن با گچگرفتن عضو مبتلا صورت می گیرد و یا برای درمان یک بی نظمی در طپش قلب، از داروهایی که ریتم ضربان قلب را تنظیم می کنند استفاده می شود. در فرد بیماری که تشخیص سنگ کیسه صفرا برای او داده شده است، احتمالاً توصیه به درآوردن کیسه صفرای او همراه با سنگهای آن میشود. با اینحال، بیرون آوردن کیسه صفرا باعث درمان علت اولیه ایجاد سنگهای صفراوی در او نمی شود. گرچه سنگهای صفراوی دیگر در بدن او تشکیل نمی شود (زیرا کیسه صفرایی دیگر در او وجود ندارد) اما عدم تعادلی که منشاء ایجاد این سنگهای صفراوی شده اند با عمل جراحی برطرف نمی شوند.هدف از درمان در طب سنتی چین نه تنها برطرف کردن خود بیماری، بلکه از بین بردن علت اولیه ایجاد آن بیماری می باشد. در بیماری که تشخیص داده شده که علت بیماری او بر اثر حمله گرما به او صورت پذیرفته است، صرف نظر از اینکه چه علایم و مشکلاتی در او ایجاد شده است، درمانی که برای او انجام می شود با هدف دفع این گرما از بدن او صورت می پذیرد. همچنین بیماری که دچار افزایش “یین” (yin) شده است را با کاهش دادن “یین” و تحریک یا افزایش “یانگ” (yang) درمان می کنند.
البته گاهی اوقات ممکن است علایم و مشکلات خاصی را با طب سوزنی درمان نماییم زیرا بعضی از نقاط طب سوزنی دارای اثرات اختصاصی هستند (برای مثال برای پایین آوردن فشار خون و یا جلوگیری از استفراغ). با اینحال این نقاط معمولاً بعنوان یک درمان کامل بیماری استفاده نمی شوند.طب سوزنی همانند بسیاری از درمان های مکمل، روشی است برای بازگرداندن جریان انرژی بدن به یک وضعیت طبیعی تا بدن بتواند خودش بیماری را التیام ببخشد. هنگامی که کمبودی در “چی” (qi)، “یین” (yin) یا “یانگ” (yang) وجود دارد، سیستم بدن را باید تحریک نمود تا این کمبودها را جبران کند. همچنین هنگامی که افزایشی در این موارد وجود دارد باید آنها را کاهش داد. گرما، سرما، باد، رطوبت، خشکی و خلط را باید در بدن برطرف نمود و رکود خون در بدن را باید از بین برد تا جریان خون به حالت طبیعی خود بازگردد. عدم تعادل بین “مریدین ها” (meridians) را باید با آوردن “چی” افزایش یافته از یک مریدین به مریدینی که “چی” آن کاهش یافته است درمان نمود. اگر بلوک و انسدادی در جریان چی یک مریدین وجود دارد باید این انسداد را برطرف نمود.هر نقطه ای در مریدین ها دارای عملکردی اختصاصی در ارتباط با انتقال انرژی میباشد. بعلاوه، هر مریدینی دارای نقطه ای است که توسط آن به عضو مربوطه اش متصل می باشد. در نتیجه می توان از نقطه ای که بر روی مریدین ریه قرار دارد و آن نقطه با خود عضو ریه در ارتباط می باشد جهت درمان بیماریهای ریه استفاده نمود. همچنین در سایر مریدین ها نیز چنین نقاطی وجود دارد. برای مثال، نقطه ای که بر روی مریدین کلیه وجود دارد و در ارتباط با عضو کلیه می باشد را می توان برای درمان بیماریهای کلیه استفاده نمود. بعضی نقاط وجود دارند که برای ازبین بردن و برطرف نمودن فاکتورها یا عوامل خارجی مثل حرارت، باد، سرما، رطوبت و خشکی بکار می روند. سایر نقطه ها دارای اثرات خاصی بر روی “یین” و “یانگ” هستند که آنها را تحریک و یا کاهش می دهند. بر روی مریدین های عمده (به غیر از مریدین قلب) یک یا چند نقطه اتصالی با سایر مریدینها وجود دارد که از این نقاط می توان در درمان بیماریهایی که چند مریدین را گرفتار نموده است استفاده نمود.بنابراین اینکه چه نقاطی از مریدین ها را برای درمان انتخاب نماییم بسیار پیچیده می باشد. یک متخصص طب سوزنی باید عملکرد هر یک از نقاطی که بر روی مریدین ها قرار دارد را بداند. همچنین او باید ارتباطی که بین مریدین ها وجود دارد را به خوبی بداند. او باید بداند که چگونه عواملی مثل سرما و گرما را از بدن حذف نماید و چگونه تعادل را دوباره به سیستم بدن بازگرداند. و در نهایت اینکه او باید بداند که چگونه با استفاده از حداقل تعداد سوزنها این کار را برای بیمارش انجام دهد.بیماران اغلب از اینکه تعداد زیادی سوزن به آنها زده می شود نگران و ناراحت هستند. اما مهارت یک متخصص طب سوزنی در این نهفته است که چگونه بیمارش را با زدن حداقل تعداد سوزن ممکن، درمان نماید. اغلب یک بیمار ممکن است با کمتر از چهار یا پنج سوزن درمان شود و گاهی اوقات نیز تنها یک سوزن برای درمان کافی می باشد. اگر پنج نقطه بطور صحیح برای درمان یک بیماری انتخاب شوند اثر آنها بخوبی ده سوزن می باشد.
در بعضی موارد، ممکن است تعداد زیادی از نقاط برای درمان یک بیماری مناسب باشند، اما نباید از تمام این نقاط در یک نوبت استفاده نمود. با اینحال از آنجایی که ممکن است مدت درمان به چند هفته یا چند ماه نیاز داشته باشد می توان بطور نوبتی از تمام این نقاط طب سوزنی استفاده نمود.هنگامی که افرادی که با طب سوزنی آشنا نیستند چیزهایی در مورد فرو کردن این سوزنها در بدن می شنوند تصور می کنند این سوزنها نیز همانند سوزنهای
آمپولهایی که برای تزریق داروها استفاده می شوند دردناک هستند. به همین علت، اغلب آنها نمی توانند درک کنند که چگونه سوزنهایی که در طب سوزنی استفاده می شوند بی درد یا کم درد هستند. دو علت اصلی وجود دارد که سوزنهایی که در آمپول ها یا سرنگهای تزریق دارو استفاده می شوند نسبت به سوزنهای طب سوزنی دردناک هستند. علت اول آن است که از آنجایی که سوزنهای سرنگها بخاطر آنکه دارو را باید به داخل بدن وارد کنند باید دارای مجرایی در داخلشان باشند در نتیجه هنگام ورود به بدن، قسمت کوچکی از بافت بدن را پاره نموده و باعث بروز درد می شوند. علت دیگر آن است که دارویی که از طریق این سرنگها به داخل بافت بدن تزریق میشود، در داخل بافت باعث فشار وارد آوردن به سلول های بافت و انتهاهای عصبی شده و در نتیجه باعث بروز درد شدیدی می شود. اما برخلاف سوزن های سرنگها، سوزنهایی که در طب سوزنی استفاده می شود بسیار نازک و ظریف هستند. در داخل این سوزنها مجرایی وجود ندارد و چیزی هم از طریق آنها به بدن تزریق نمی شود. بنابراین احساسی که در وارد شدن این سوزنها به فرد دست می دهد با آن چیزی که در تزریق سرنگها در فرد ایجاد میشود فرق می کند.طول سوزن های طب سوزنی از یک سانتیمتر تا ده سانتیمتر متفاوت می باشد و هر کدام از این سوزنها دارای دسته ای در انتهای آن می باشند. در نگاه اول ممکن است این سوزنها از نظر بیمار، ترسناک باشند. با اینحال تنها قسمتی از طول این سوزن ها وارد بدن می شود و به ندرت اتفاق می افتد که لازم باشد تمام طول سوزن وارد بدن شود. در مناطقی از بدن که عضله کمی بر روی استخوان قرار دارد (مثل پیشانی و دست) فقط نوک این سوزنها وارد بدن می شود. فرو کردن عمقی این سوزنها فقط در مناطقی از بدن که دارای عضله زیاد می باشد (مثل کفل ها و ران ها) انجام میشود.طول مدت زمانی که سوزن در بدن بیمار باقی می ماند بستگی به پزشک و نحوه درمانی دارد که برای بیمار انجام می گردد (معمولا حدود ۲۰ دقیقه). گاهی اوقات فقط یک یا دو ثانیه لازم است که سوزن در بدن بیمار باقی بماند. ممکن است هدف این باشد که فقط سوراخی در پوست ایجاد شود و قطره ای خون بیرون بیاید تا از این طریق بدن بتواند خود را از “چی” (qi) مهاجم خلاص کند.(دکتر فرهاد همت خواه)
بارداری خارج رحمی چیست؟
بارداری خارج رحمی چیست؟
بارداری خارج رحمی چیست؟
اگر تخمک لقاح یافته در هر جای دیگری غیر از داخل رحم جایگزین شود، بارداری نابجا یا خارج از رحم اتفاق می افتد. حدود ۵۰ درصد حاملگی ها به اینصورت پایان می یابند.
در حالت عادی بعد از اینکه تخمک بارور می شود به حرکت خود که از تخمدان شروع شده بود ادامه می دهد تا از لوله به رحم برسد و بر روی دیواره حفره رحمی جایگزین شود. اگر به دلایل مختلف مثل تنگی لوله های رحمی بر اثر چسبندگی ناشی از عفونت یا جراحی های شکمی این حرکت متوقف شود، تخم لقاح یافته ممکن است در محل تنگی لانه گزینی کرده و به رشد خود ادامه دهد. از آنجا که اکثر بارداریهای خارج رحمی در یکی از لوله های رحم رخ می دهند آنرا بارداری لوله ای نیز می نامند. با احتمال بسیار کم ممکن است بارداری خارج رحمی در محلهای دیگری نیز دیده شود. سایر مکان های احتمالی جایگزینی عبارتند از : تخمدان، دهانه رحم و یا بخش های دیگر شکم، در موارد نادر همراه با یک بارداری رحمی یک تخم دیگر نیز در جایی خارج از رحم جایگزین می شود؛ البته این اتفاق در IVF که تخمکها بطور مصنوعی لقاح یافته و به داخل رحم تزریق می شوند دیده می شود.
هیچ راهی برای جابجایی محل تخم و انتقال و کاشتن آن در رحم وجود ندارد بنابراین تنها راه درمان ختم حاملگی است. اگر بارداری خارج رحمی به موقع تشخیص داده نشود و مورد درمان قرار نگیرد، با رشد سلولی و بزرگ شدن جنین احتمال پارگی لوله های رحمی وجود دارد. این واقعه با درد شدید و خونریزی همراه است و یک اورژانس پزشکی محسوب می شود. متاسفانه در چنین حالتی آسیب جدی یا از دست دادن کامل لوله رحمی اتفاق می افتد. در این شرایط اگر درمان سریع مقدور نباشد خونریزی شدید داخلی حتی منجر به مرگ نیز خواهد شد.
چه عواملی می تواند خطر بارداری خارج رحمی را افزایش دهد؟
بارداری خارج رحمی در هر خانم در دوره فعالیت جنسی ممکن است رخ دهد، اما بعضی شرایط احتمال وقوع آنرا افزایش می دهد.
در ۱۰ سال گذشته، تعداد بارداری های خارج رحمی تقریبا سه برابر شده است و اگر شما شرایط زیر را داشته باشید این احتمال بالا می رود:
* بارداری بعد از بستن لوله ها (یک جراحی برای جلوگیری از باردرای دائم)
* انجام هر نوع عمل جراحی در ناحیه لگن. بخصوص اگر بعد از بستن لوله های رحمی با انجام یک جراحی دیگر اقدام به باز کردن آنها کرده باشید این خطر بسیار زیاد است. با این حال بعد از جراحی های کیست تخمدان و فیبروم، برداشتن آپاندیس، یا حتی سزارین قبلی این احتمال بالا می رود.
* سابقه بارداری خارج رحمی
* اگر مادر شما حین بارداری شما داروی دی اتیل استیل بسترول یا DES مصرف کرده باشد.
* اگر در حین داشتن IUD باردار شده باشید. معمولا IUD یک روش خوب جلوگیری از بارداری است و تا ۹۹ درصد مانع از بارداری می شود. نکته مهم این است که اثر جلوگیری آن در بارداری های داخل رحمی است. بنابراین وجود IUD باعث بارداری خارج رحمی نمی شود بلکه اگر قرار باشد بارداری خارج رحمی اتفاق بیافتد به احتمال کمتری از یک بارداری طبیعی می تواند از آن جلوگیری کند.
* آسیب دیدگی لوله ها ناشی از ابتلا به عفونتهایی که می توانند موجب التهاب و عفونت لگن یا PID شوند. بیماریهای مقاربتی بخصوص عفونت با کلامیدیا و بیماری سوزاک حتی اگر علائم واضحی برای شما نداشته باشند ممکن است سبب درگیری لوله ها شوند.
* اگر قبلا تشخیص ناباروری برای شما داده شده و یا درمان شده اید. از آنجا که برخی از ناباروری ها به علت اختلال در لوله های رحم رخ می دهند، در اینصورت شما نسبت به افراد عادی احتمال بیشتری برای بارداری خارج رحمی دارید.
* احتمال وقوع بارداری خارج رحمی در خانمهای مسن تر بیشتر است. برخی مطالعات نشان می دهد که کشیدن سیگار و استفاده مرتب از دوش واژینال نیز این خطر را افزایش می دهند.
با دیدن چه علائمی باید به بارداری خارج رحمی شک کرد؟
علائم بارداری خارج رحمی معمولا در هفته های ۶ و ۷ حاملگی توسط خانمهای باردار کشف می شوند، اگر چه برخی نیز این علائم را حدود هفته چهارم دارند. در گروهی نیز بارداری خارج رحمی تا قبل از اینکه سونوگرافی سه ماهه اول بارداری انجام شود تشخیص داده نمی شود.
علائم ممکن است از فردی به فرد دیگر تفاوت داشته باشد و این بستگی به محل قرار گیری تخم نیز دارد. بهترین حالت این است که بارداری خارج رحمی در مراحل اولیه و با کمترین علائم تشخیص داده شود تا از خطر پارگی لوله و خونریزی شدید جلوگیری بعمل آید. با این حال گاهی علائمی واضحی وجود ندارد. در بارداری خارج رحمی معمولا تستهای خانگی حاملگی مثبت نمی شوند، بنابراین اگر ظن قوی به حاملگی دارید و حتی بعد از تاخیر در پریود تست شما مثبت نشده است بهتر است برای انجام بررسی به پزشک مراجعه کنید.
اگر هر یک از علایم زیر را بخصوص در ۱۲ هفته اول بارداری مشاهده کردید فورا با پزشک خود تماس بگیرید:
* درد یا گرفتگی در ناحیه شکم یا لگن. معمولا درد ناگهانی، ثابت و شدید است اما ممکن است در اوائل بصورت گهگاه و متوسط باشد. ممکن است درد را فقط در یک سمت از شکم احساس کنید و نیز می تواند به قسمتهای دیگر هم کشیده شود. احتمالا تهوع و استفراغ نیز به همراه دارد.
* درد بخش تحتانی شکم به هنگام لمس یا زمانی که سرفه می کنید یا در حین حرکات روده ها و اجابت مزاج.
* خونریزی یا لکه بینی قهوه ای. ممکن است فکر کنید که پریود شده اید بخصوص اگر انتظار بارداری نداشته باشید. خونریزی ممکن است بصورت مداوم یا منقطع باشد.
* درد شانه در یک سمت بخصوص وقتی که دراز می کشید بدلیل پاره شدن لوله و تحریک صفاق در ناحیه ای بین سینه و شکم رخ می دهد. این علامت برای اقدام در جهت درخواست درمان سریع پزشکی بسیار مهم است.
* اگر لوله رحم پاره شود ممکن است ضعف، گیجی یا غش کردن بدلیل از دست دادن خون و شوک نیز رخ دهد.
بارداری خارج رحمی چطور تشخیص داده می شود؟
از آنجا که امکان وجود بسیاری از علایم فوق در یک بارداری طبیعی نیز هست، تشخیص بارداری خارج رحمی برای پزشک آسان نیست. بنابراین از روشهای زیر در تشخیص آن کمک گرفته می شود:
آزمایش خون و اندازه گیری مقدار HCG در خون. در یک بارداری طبیعی مقدار گنادوتروپین جفتی انسانی HCGبه سرعت افزایش می یابد و اگر سطح HCG آن طور که انتظار می رود افزایش نیابد، به وجود نوعی بارداری غیر طبیعی مشکوک می شویم. در صورت وجود بارداری خارج رحمی، ممکن است سطح HCG افزایش یابد ولی در سونوگرافی، هیچ نشانه ای مبنی بر بارداری درون رحم دیده نمی شود.
معاینه داخلی از طریق واژن. احتمالا دهانه رحم بسیار دردناک بوده و ممکن است در معاینه توده ای در ناحیه لوله ها و خارج از رحم لمس شود.
سونوگرافی. سونوگرافی راه خوبی برای تشخیص بارداری خارج رحمی است. ممکن است با سونوگرافی بتوان بارداری لوله ای را درون لوله فالوپ مشاهده کرد. پزشک ممکن است بدلیل پارگی لوله یا خونریزی، مقداری خون در حفره شکم ببینید و یا توده ای در ناحیه لوله فالوپ یا تخمدان قابل مشاهده باشد.
ممکن است حتی با نجام آزمایشات فوق تشخیص قطعی امکانپذیر نباشد. گاهی در سقط نیز علائمی مشابه دیده می شود. بنابراین ممکن است پزشک فرد را تحت نظر بگیرد یا درخواست لاپاروسکوپی نماید. با استفاده از لاپاروسکوپی، بهتر می توان بارداری خارج رحمی را تشخیص داد. برش های بسیار کوچکی در ناحیه ناف و بخش تحتانی شکم ایجاد می شود و پزشک داخل شکم و اعضای لگنی را با وسیله کوچکی به نام لاپاروسکوپ مشاهده می کند. با این روش می توان محل بارداری خارج رحمی را پیدا نمود.
بارداری خارج رحمی چطور درمان می شود؟
روش درمان به زمان تشخیص و اینکه تشخیص چقدر قطعی باشد و همچنین به اندازه جنین و تکنیکهای در دسترس بستگی دارد و هدف پزشک خارج کردن جنین و حفظ توانایی باروری است.
اگر بارداری به وضوح در خارج از رحم بوده و اندازه جنین هنوز کوچک باشد شاید بتوان از درمان دارویی استفاده کرد. درمان غیر جراحی یک بارداری خارج رحمی بدون پارگی، استفاده از نوعی داروی ضد سرطان به نام متوترکسات است که به صورت تزریق داخل وریدی در بیمارستان یا درمانگاه بیماران سرپایی، تجویز می شود. متوترکسات ترکیبی است که باعث مسموم شدن سلول ها و خاتمه بارداری می شود. در صورتی که سطح HCG پس از این روش درمانی کاهش یابد، نشانه به پایان رسیدن بارداری است و پس از آن علایم نیز بهبود می یابندبا این حال ممکن است بعد از استفاده از دارو نیز نهایتا نیاز به جراحی وجود داشته باشد.
اگر وضعیت مادر خوب بوده و جنین نیز هنوز خیلی بزرگ نشده باشد که آسیب به لوله های رحمی وارد کرده باشد می توان از جراحی لاپاروسکوپی نیز برای خارج کردن آن استفاده کرد. همانطور که در بالا توضیح داده شد با استفاده از یک دوربین بسیار کوچک داخل لگن مشاهده شده و جراحی نیز با لوازم بسیار ریز و دقیق انجام می شود. این عمل با بی حسی موضعی انجام می شود و نقاهت آن کمتر از یک هفته خواهد بود. البته نیاز به تجهیزات و پزشک متخصص کاملا ورزیده در استفاده از این روش دارد.
در صورتی که افزایش سن بارداری و سایز جنین منجر به آسیب جدی در ناحیه شده و یا خونریزی شروع شده باشد بهترین روش جراحی با بیهوشی و باز کردن شکم است تا جنین و کلیه نسوج آسیب دیده خارج شود. ممکن است در شرایطی بتوان لوله رحم را ترمیم کرد اما گاهی لازم است کل یک لوله خارج شود و این مساله روی توانایی باروری در آینده تاثیرگذار خواهد بود. دوره نقاهت در جراحی شکمی حدود ۶ هفته خواهد بود.
بنابراین بهتر است سعی شود که پیش از پارگی و تخریب لوله، بارداری لوله ای تشخیص داده شود. با تشخیص زود هنگام می توان مانع از بروز خونریزی داخلی بدلیل پارگی و خونریزی لوله و احتمالا از دست دادن لوله رحمی شد. اغلب بارداری های خارج رحمی حدود هفته های ۶ تا ۸ بارداری شناسایی می شوند. کلید تشخیص زود هنگام، توجه به علائم و رابطه مناسب بین شما و پزشک و بحث در مورد وجود هر نوع علامت و شدت آن است.
آیا بعد از یک بارداری خارج رحمی می توان یک بارداری طبیعی و سالم را تجربه کرد؟
بله. هر چه زودتر بارداری خارج رحمی تشخیص داده و درمان شود صدمات کمتری به لوله های رحم وارد شده و شانس یک حاملگی عادی را در آینده افزایش می دهد. حتی اگر خانمی یکی از لوله هایش را از دست بدهد باز هم می تواند مادامی که یک لوله رحم سالم دارد بطور عادی باردار شود. با این حال در آینده به محض آگاهی از بارداری باید به پزشک خود اطلاع دهد تا سونوگرافی زودهنگام و بررسی های لازم انجام شود.
جای امیدواری است که اگر تحت شرایطی خانمی هر دو لوله رحم خود را از دست بدهد، می تواند از روشهای درمان ناباروری مانند IVF برای قرار دادن تخمک لقاح یافته در محل مناسب استفاده کند و دوران بارداری را بگذراند.
احتمال وقوع یک بارداری خارج رحمی دیگر چقدر است؟
بطور کلی این احتمال حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد است، بسته به اینکه علت اولین بارداری خارج رحمی چه بوده و از چه روش درمانی استفاده شده است. در واقع اگر دلیل اولیه شما عفونت و انسداد لوله ای باشد ممکن است همان تاثیر را بر لوله رحم دیگر شما گذاشته باشد و در این حالت ممکن است احتمال وقوع مجدد آن به ۸۵ تا ۹۰ درصد نیز برسد.
با غم از دست دادن و سوگ ناشی از این حادثه چه باید کرد؟
این تجربه ممکن است برای شما خیلی ناراحت کننده باشد، به هر حال شما یک بارداری را از دست داده اید و این برایتان سخت است که بخواهید دوباره حامله شوید. بعلاوه ممکن است تحت یک عمل جراحی قرار گرفته باشید و در دوران نقاهت آن بسر می برید و تغیرات هورمونی سریع نیز ممکن است حالت کلافگی و افسردگی در شما ایجاد کرده باشد. بنابراین بهتر است قبل از اینکه بخواهید دوباره باردار شوید فرصت کافی به خود بدهید تا از نظر جسمی و بخصوص از نظر عاطفی به وضعیت مطلوبی برسید. بسیاری از متخصصین توصیه می کنند که حداقل ۳ ماه صبر کنید تا بدن شما شرایط سلامتی را بدست آورده باشد. (به یاد داشته باشید که ریسک بارداری خارج رحمی مجدد حتی بعد از این ۳ ماه کاهش نمی یابد و به عواملی بستگی دارد که قبلا به آن اشاره شد.) به هر حال ممکن است شما برای بارداری بعدی بسیار مشتاق باشید و یا برعکس وحشت زده و محتاط شوید.
در عین حال همسر شما نیز ممکن است غمگین باشد و احساس درماندگی کند و در این شرایط نداند که چطور باید عواطف خود را بیان کرده و از شما نیز حمایت کند. این واقعه ممکن است زندگی مشترک شما را تحت فشار قرار دهد و از سوی دیگر ممکن است بتوانید از این فرصت برای نزدیکتر شدن به هم استفاده کنید؛ بیشتر در مورد احساسات و نگرانیهایتان و آنچه فکر می کنید با یکدیگر صحبت کنید. خیلی خوب است اگر به یک مشاور روانشناسی یا روانپزشک برای کمک در تسریع بهبودی از این سوگ مراجعه کنید.
بیماریهای قارچی پوست : فاکتورهای بروز عفونت ، تشخیص ، معالجه و پیشگیری
بیماریهای قارچی پوست : فاکتورهای بروز عفونت ، تشخیص ، معالجه و پیشگیری
قارچها یک گروه از موجودات زنده هستند که باعث عفونت پوست میشوند. بعضی از قارچ ها به طور طبیعی در بدن انسان زندگی میکنند . گروه دیگر – درماتوفیتها (Dermatophyte) هستند که میکروارگانیسم های فرصت طلب میباشند ، بدین معنی که اگر محیط مساعد برای آنها پدید آید ، آنها در بدن انسان رشد کرده و لایه فوقانی پوست و همچنین ناخن و یا مو را آلوده میکنند . عفونت قارچی عمیق با تهاجم از طریق لایه های عمیق پوستی ممکن است به خون و یا به اندام های داخلی تهاجم نمایند . بیماریهای قارچی پوست به دودسته تقسیم می شوند که شامل تینئا (tinea) و کاندیدیازیس است . تینئا را در کتب کچلی ترجمه کرده اند که واژه فراگیری برای این عارضه نیست .
فاکتورهای بروز عفونت های قارچی
* استفاده از آنتی بیوتیکها : آنتی بیوتیک ها در درمان عفونت های مختلف باکتریایی مورد استفاده قرار میگیرند. این داروها می توانند تعدادی از باکتری های مفید بدن را کاهش دهند . هنگامی که تعداد آنها کاهش یابد ، قارچ ها فرصتی برای رشد پیدا میکنند .
* استفاده از کورتیکواستروئیدها : کورتیکواستروئیدها به منظور کاهش التهاب و تعدادی از اختلالات پوستی مورد استفاده قرار میگیرند . گاهی اوقات این داروها پاسخ ایمنی بدن را کاهش میدهند و شرایط مساعدی برای رشد قارچها ایجاد میکنند .
* بیماریها : بیماریهایی مانند دیابت و برخی از انواع سرطان ، باعث میشوند که شخص در معرض عفونت های قارچی قرار گیرد .
* نقص درسیستم ایمنی بدن : به علت شیمی درمانی و یا بروز سندرم اکتسابی نقص ایمنی و یا مواردی دیگر ، سیستم ایمنی بدن ممکن است دچار ضعف گردد و این عوارض فرصتی برای رشد قارچها پدید میاورند .
* عوامل محیطی : قارچها برای رشد و تکثیرخود به حرارت و رطوبت نیاز دارند . عفونت قارچی در انسان معمولا در نواحی مرطوب بدن رخ میدهد . کفش و لباس به عرق نشسته و مشاغلی که با گرما و رطوبت سر و کار دارند موجب افزایش احتمال رشد عفونت های قارچی می شوند .
* وراثت : برخی از افراد دارای زمینه ژنتیکی نسبت به عفونت های قارچی دارند .
تشخیص :
تشخیص بر اساس ظاهر پوست ، مو و ناخن صورت می گیرد و نمونه برداری از تکه های پوست ، مو و ناخن و یا ترشحات دهانی و واژنی برای کشت یا آزمایش میکروسکوپی لارم میباشد.
مواردی در ارتباط با معالجه و پیشگیری عفونت های قارچی پوست
* ضعف در سیستم ایمنی بدن ، استفاده از آنتی بیوتیک و کورتیکواستروئید و بیماریهایی مانند دیابت عوامل مستعد کننده برای عفونت های قارچی می باشند . هنگام درمان عفونت های قارچی ، لازم است استعمال کورتیکواستروئیدها و یا آنتی بیوتیک ها قطع گردند و دیابت را تحت کنترل نگه داشت . به منظور تاثیر مساعد داروهای ضد قارچ ، سیستم ایمنی تضعیف شده باید تقویت گردد و بدن را باید خشک نگه داشت . عفونت های قارچی پوست با کرمها و داروهای ضد قارچ درمان می شوند.
* در درمان کچلی کشاله ران ، داروهای ضد قارچ خوراکی مانند گریزئوفولوین ، تربینافین ویا ایتراکونازول می توان استعمال نمود و همچنین میتوان کرمهای ضد قارچ بکار برد .
* در درمان کچلی سر ، داروی خوراکی گریزئوفولوین اثر مساعدی دارد .
* در درمان کچلی پا از داروهای ضد قارچ خوراکی استفاده میشود .
* در درمان کچلی بدن از داروهای موضعی ضد قارچ مانند کلوتریمازول ومیکونازول و داروهای خوراکی ضد قارچ میتوان استفاده کرد .
* در درمان کاندیدیازیس (نوع شایع آن : برفک شیرخواران ونوزادان) – میتوان از داروهای ضد کاندیدا مانند نیستاتین بکار برد.
* در درمان ینئا ورسیکالر ( کچلی رنگارنگ) می توان شامپوها و یا لوسیونهای ضد قارچ استقاده کرد .
* در دوره دارویی همه لباسها و حوله های در تماس با ضایعات پوستی باید شسته شود.
* در دوره دارویی برای جلوگیری از پخش قارچ ، سر با کلاه یا روسری پوشانده شود .
* گاهی تعریق زیاد باعث تشدید بیماری قارچی میشود . در آن صورت میتوان از مواد ضد تعرق استفاده کرد . تزریق موضعی سم بوتاک نیز میتواند موجب کاهش تعرق گردد و قطع کردن اعصاب موضعی روش دیگری برای کاهش تعرق است .
* قارچ ها برای رشد به رطوبت نیاز دارند و لای انگشتان یا گوشه های ناخن ها محیط خوبی برای رشد آنهاست لذا خشک نگه داشتن این نواحی الزامی است . در ضمن محیط کاری مرطوب نیز میتواند عارضه را شدت دهد.
* قبل از دوره استعمال داروی موضعی در صورت مشاهده ضایعات متورم و ترشح دار ، میتوان از کمپرس آب نمک (یک قاشق چایخوری نمک در یک استکان آب) استفاده کرد .
* در صورت عفونت پوستی ناخنها ، آنها را باید کوتاه نگه داشت .
* در زمان محو علائم باید بخاطر داشت که مواد شوینده چنان صابون و شامپو شرایط زیستی برای قارچ ها را نابود میکنند .
*در صورت عفونت پوستی ناحیه سر ، مو ها را همه روزه باید شست و خشک نمود . لازم است مو ها را کوتاه نگه داشت و نترا شید .
* درمان بیمار و دیگر اعضای آلوده خانواده باید توأم صورت گیرد .
* مصرف ویتامین و یا مکملهای غذایی در صورت کم خونی لازم است .
* در دوره بعد از معالجه باید در نظر داشت که کفش نامناسب ، تعریق زیاد، محیط گرم ، خوب خشک نکردن بدن پس از شنا یا استحمام و جوراب تنگ در ایجاد و یا عود عارضه قارچی موثر هستند.
* در صورت عفونت پوستی پا ، باید کفش های رو باز پوشید و پاها را باید در معرض هوای آزاد قرار داد . پاها باید شسته شوند و خشک گردند .
* در صورت عفونت پوستی ریش، نباید ریش را با تیغ تراشید . و در صورتی که خیلی لازم باشد ، میتوان از دستگاه ریش تراش استفاده کرد .
* بیمار بعد از دوره دارویی نیاز به معاینه مجدد دارد .
